Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η κατανομή των βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους φέρνει το νέο κανονιστικό πλαίσιο για τις δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026. Οι αλλαγές αφορούν κυρίως τον υπολογισμό του ζωικού κεφαλαίου, τα κριτήρια κατανομής των επιλέξιμων εκτάσεων και τους ελέγχους που θα πραγματοποιούνται, με στόχο την καλύτερη αντιστοίχιση των δηλωμένων βοσκοτόπων με την πραγματική κτηνοτροφική δραστηριότητα.
Η νέα τροποποιητική Κοινή Υπουργική Απόφαση 277591/29-10-2026 δημοσιεύθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2026 και εφαρμόζεται στις αιτήσεις ενίσχυσης του 2026, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027.
Οι αλλαγές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για χιλιάδες κτηνοτρόφους, καθώς η κατανομή των βοσκοτόπων συνδέεται άμεσα με την επιλεξιμότητα των εκμεταλλεύσεων και την καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων.
Το ζωικό κεφάλαιο καθορίζει την κατανομή των βοσκοτόπων
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τον τρόπο υπολογισμού του ζωικού κεφαλαίου κάθε κτηνοτρόφου. Για την κατανομή των βοσκοτόπων λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των ζώων που δηλώνεται στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) του έτους κατανομής.
Η δήλωση πρέπει να αποτυπώνει τα ζώα που πράγματι διατηρούνται στην εκμετάλλευση κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης και γίνεται με ευθύνη του παραγωγού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο αριθμός των ζώων που είχε καταγραφεί στην απογραφή του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κτηνιατρικής (ΟΠΣΚ) δεν δεσμεύει αυτομάτως ούτε τον κτηνοτρόφο ούτε τον Οργανισμό Πληρωμών. Έτσι, μπορούν να λαμβάνονται υπόψη μεταβολές που έχουν μεσολαβήσει, όπως γεννήσεις, αγορές, πωλήσεις, σφαγές και θάνατοι ζώων.
Ωστόσο, σε περίπτωση που οι έλεγχοι αποκαλύψουν ότι έχουν δηλωθεί ζώα τα οποία δεν υπάρχουν στην εκμετάλλευση ή δεν προκύπτουν από τα ενημερωμένα στοιχεία της Βάσης Ιχνηλασιμότητας, αυτά θα κρίνονται μη επιλέξιμα. Παράλληλα, προβλέπονται ανάκληση της κατανομής, διοικητικές κυρώσεις και επιστροφή ποσών που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως.
Νέα κριτήρια: Γάλα, σφαγές και φορολογικά στοιχεία
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αλλαγή στον τρόπο προσδιορισμού του αριθμού των ζώων που χρησιμοποιείται για την κατανομή της επιλέξιμης έκτασης βοσκοτόπου.
Σύμφωνα με τη νέα απόφαση, ως τελικός αριθμός προσδιορισθέντων ζώων λαμβάνεται η μεγαλύτερη τιμή που προκύπτει μεταξύ:
- Των ζώων που υπολογίζονται βάσει των παραδόσεων γάλακτος.
- Των ζώων που προσδιορίζονται από τα στοιχεία των σφαγών.
- Των φορολογικών δεδομένων.
Η συγκεκριμένη αλλαγή διαφοροποιεί σημαντικά τον προηγούμενο τρόπο υπολογισμού, καθώς μέχρι τώρα σε περιπτώσεις κτηνοτρόφων με στοιχεία παραδόσεων γάλακτος ή σφαγών χρησιμοποιούνταν διαφορετικός κανόνας, με βάση τη μικρότερη τιμή μεταξύ των σχετικών υπολογισμών και των δηλωμένων ζώων.
Παράλληλα, στους ελέγχους εντάσσονται στοιχεία τιμολόγησης και οικονομικών συναλλαγών που συνδέονται με δραστηριότητες αγοραπωλησίας γάλακτος, κρέατος και των παραγώγων τους.
Τι ισχύει για τους ηλεκτρονικούς βώλους
Για τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων που υπάγονται στην υποχρέωση τοποθέτησης ηλεκτρονικών στομαχικών βώλων, προβλέπεται ειδικός τρόπος υπολογισμού.
Συγκεκριμένα, ως δηλωθέντα ζώα ηλικίας άνω των έξι μηνών θα υπολογίζονται εκείνα που είναι καταχωρισμένα στη Βάση Ιχνηλασιμότητας.
Η πρόβλεψη αυτή ενισχύει τη σημασία της ηλεκτρονικής ταυτοποίησης και της ορθής ενημέρωσης των κτηνιατρικών μητρώων, καθώς τα σχετικά δεδομένα συνδέονται πλέον άμεσα με τη διαδικασία κατανομής των βοσκοτόπων.
Πόσοι βοσκότοποι υπάρχουν διαθέσιμοι;
Σύμφωνα με τη νέα απόφαση, η συνολική έκταση των μόνιμων βοσκοτόπων της χώρας ανέρχεται σε 1.934.241,83 εκτάρια, δηλαδή περίπου 19,34 εκατομμύρια στρέμματα.
Ωστόσο, για την ετήσια κατανομή δεν λαμβάνεται αυτομάτως υπόψη το σύνολο αυτής της έκτασης. Κρίσιμη είναι η επιλέξιμη έκταση που αποτυπώνεται στο χαρτογραφικό υπόβαθρο του ΟΣΔΕ κατά την έναρξη της περιόδου υποβολής των αιτήσεων.
Το χαρτογραφικό υπόβαθρο συνδέεται με την εφαρμογή των Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης, την επικαιροποίηση των ορθοφωτοχαρτών και τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις για το σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων.
Επομένως, η ύπαρξη μιας έκτασης ως βοσκότοπου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καταβολή ενισχύσεων. Θα πρέπει να πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας και να αποτυπώνεται σωστά στο σύστημα.
Ειδικές προβλέψεις για μικρά νησιά και κτηνοτρόφους με απώλειες ζώων
Η νέα απόφαση προβλέπει ειδική μεταχείριση για τα μικρά νησιά στα οποία δεν λειτουργούν τυροκομεία και σφαγεία. Στις περιπτώσεις αυτές, η κατανομή πραγματοποιείται χωρίς τη χρήση κριτηρίων παραγωγικής δραστηριότητας, με βάση τον μικρότερο αριθμό ζώων μεταξύ εκείνων που δηλώνονται στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης και εκείνων που καταγράφονται στην απογραφή του ζωικού κεφαλαίου στο ΟΠΣΚ.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα συμπληρωματικής ή διορθωτικής κατανομής βοσκοτόπων σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αφορά, μεταξύ άλλων, κτηνοτρόφους που έχουν υποστεί απώλειες ή μαζικές θανατώσεις ζώων εξαιτίας επιζωοτιών, φυσικών καταστροφών και θεομηνιών, καθώς και περιπτώσεις έκτακτης απαλλοτρίωσης εκτάσεων.
Η συμπληρωματική κατανομή μπορεί να πραγματοποιείται μέσα στο ίδιο έτος ενίσχυσης, εφόσον υπάρχει διαθέσιμη επιλέξιμη έκταση και οι απαραίτητες πιστώσεις, με αιτιολογημένη πράξη του Οργανισμού Πληρωμών.
Προθεσμίες ΟΣΔΕ 2026: Μέχρι πότε μπορούν να υποβληθούν οι αιτήσεις;
Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δώσουν οι παραγωγοί στις προθεσμίες υποβολής και τροποποίησης των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026, καθώς ο χρόνος οριστικοποίησης της αίτησης επηρεάζει και τον προγραμματισμό των πληρωμών.
Μετά τη νέα παράταση που ανακοινώθηκε από την ΑΑΔΕ, η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026 ορίστηκε η 10η Νοεμβρίου 2026.
Αιτήσεις που θα υποβληθούν μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία θεωρούνται απαράδεκτες, εκτός από τις προβλεπόμενες περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων.
Ωστόσο, υπάρχει διαφορετική προθεσμία για τις τροποποιήσεις. Συγκεκριμένα, οι παραγωγοί μπορούν να προχωρήσουν σε αλλαγές και διορθώσεις στις αιτήσεις τους έως τις 20 Νοεμβρίου 2026.
Σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι οι τροποποιήσεις που θα πραγματοποιηθούν από τις 11 έως τις 20 Νοεμβρίου δεν θα ληφθούν υπόψη για την προκαταβολή που προγραμματίζεται έως τις 30 Νοεμβρίου.
Αυτό σημαίνει ότι οι κτηνοτρόφοι θα πρέπει να φροντίσουν ώστε η αίτησή τους να είναι σωστά συμπληρωμένη και οριστικοποιημένη έως τις 10 Νοεμβρίου, προκειμένου να μην επηρεαστεί η επικείμενη πληρωμή τους.
Πότε αναμένεται η πληρωμή των βοσκοτόπων και των ενισχύσεων;
Το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τους κτηνοτρόφους, καθώς η κατανομή των βοσκοτόπων συνδέεται άμεσα με την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων και την καταβολή της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης.
Σύμφωνα με τις τελευταίες ενημερώσεις για τον προγραμματισμό της ΑΑΔΕ, προβλέπονται διαφορετικά στάδια πληρωμών.
1. Πρώτο δεκαήμερο Νοεμβρίου 2026 – Προκαταβολή για αιτήματα κατανομής βοσκοτόπων
Για τους παραγωγούς που έχουν υποβάλει αίτημα κατανομής βοσκοτόπων, προβλέπεται προκαταβολή της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης εντός του πρώτου δεκαημέρου του Νοεμβρίου.
Προϋπόθεση αποτελεί η ολοκλήρωση των απαραίτητων διασταυρώσεων των δεδομένων της πλατφόρμας myAGRO με τα στοιχεία του Κτηματολογίου. Η διαδικασία αυτή είναι καθοριστική για την ολοκλήρωση της κατανομής και την προώθηση των πληρωμών.
2. Έως 30 Νοεμβρίου 2026 – Νέα προκαταβολή ενισχύσεων
Η επόμενη σημαντική ημερομηνία είναι η 30ή Νοεμβρίου 2026. Μέχρι τότε προβλέπεται η καταβολή προκαταβολής για τους παραγωγούς που υπέβαλαν την ΕΑΕ από τις 26 Σεπτεμβρίου έως και τις 10 Νοεμβρίου.
Η πληρωμή θα βασιστεί στην εικόνα της αίτησης όπως αυτή διαμορφώνεται έως τις 10 Νοεμβρίου. Οι αλλαγές που θα πραγματοποιηθούν από τις 11 έως τις 20 Νοεμβρίου δεν θα συνυπολογιστούν στη συγκεκριμένη προκαταβολή.
3. Δεκέμβριος 2026 – Συμπληρωματικές πληρωμές και διορθώσεις
Για τους παραγωγούς που έλαβαν μειωμένη προκαταβολή τον Νοέμβριο, οι διορθώσεις που θα πραγματοποιήσουν αναμένεται να ληφθούν υπόψη στην πρώτη πληρωμή του Δεκεμβρίου.
Η ΑΑΔΕ αναμένεται να ενημερώσει τους συγκεκριμένους παραγωγούς, ώστε να προχωρήσουν στις απαραίτητες διορθώσεις.
Παράλληλα, στον προγραμματισμό των πληρωμών του Δεκεμβρίου περιλαμβάνεται η συνέχιση της καταβολής αγροτικών ενισχύσεων, όπως η εξόφληση της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης, η αναδιανεμητική ενίσχυση, η ενίσχυση νέων γεωργών και η εξισωτική αποζημίωση, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και τους ελέγχους επιλεξιμότητας.
Οι ημερομηνίες αυτές αποτελούν τον προγραμματισμό των πληρωμών και δεν συνιστούν εγγύηση ότι κάθε παραγωγός θα πληρωθεί την ίδια ημέρα ή θα λάβει το σύνολο των ενισχύσεων που δικαιούται.
Τι πρέπει να προσέξουν οι παραγωγοί στις δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026
Με τα νέα δεδομένα, οι κτηνοτρόφοι θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στα ακόλουθα:
- Στην ακριβή καταγραφή του αριθμού των ζώων που διατηρούν στην εκμετάλλευσή τους.
- Στην ορθή και ενημερωμένη καταχώριση των στοιχείων της κτηνοτροφικής μονάδας.
- Στην αντιστοίχιση των δηλωμένων στοιχείων με την πραγματική παραγωγική δραστηριότητα.
- Στην ορθότητα των χαρτογραφικών στοιχείων και των επιλέξιμων εκτάσεων.
- Στη διατήρηση των απαραίτητων δικαιολογητικών σε περίπτωση απωλειών ζωικού κεφαλαίου.
- Στην έγκαιρη οριστικοποίηση της αίτησης έως τις 10 Νοεμβρίου.
- Στον έλεγχο τυχόν λαθών ή εκκρεμοτήτων που ενδέχεται να επηρεάσουν την πληρωμή.
Ενστάσεις και διορθώσεις στις δηλώσεις ΟΣΔΕ
Σημαντική είναι και η πρόβλεψη για τη δυνατότητα υποβολής ενστάσεων από τους παραγωγούς.
Για το έτος ενίσχυσης 2026, οι κτηνοτρόφοι μπορούν να αμφισβητήσουν στοιχεία που αφορούν την αίτησή τους, όπως λανθασμένα ή ανακριβή στοιχεία ΚΑΕΚ, προβλήματα σχετικά με μη επιλέξιμες εκτάσεις που προκύπτουν από το σύστημα παρακολούθησης αγροτεμαχίων, καθώς και άλλα ζητήματα που συνδέονται με την εφαρμογή της νέας απόφασης.
Παράλληλα, προβλέπονται συγκεκριμένες δυνατότητες διόρθωσης προφανών σφαλμάτων και υποβολής συμπληρωματικών δικαιολογητικών, σύμφωνα με τις διαδικασίες της ΑΑΔΕ.
Οι παραγωγοί θα πρέπει να παρακολουθούν τις ενημερώσεις της αρμόδιας υπηρεσίας και να ελέγχουν εγκαίρως την κατάσταση της αίτησής τους, ώστε να αξιοποιήσουν τις διαθέσιμες δυνατότητες διόρθωσης.
Στο επίκεντρο η ορθή κατανομή των ενισχύσεων
Οι αλλαγές στην κατανομή των βοσκοτόπων αποτελούν μέρος της ευρύτερης προσπάθειας αναμόρφωσης του συστήματος αγροτικών ενισχύσεων και ενίσχυσης των ελέγχων στις δηλώσεις ΟΣΔΕ.
Για τους κτηνοτρόφους, το ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί ότι η κατανομή των επιλέξιμων εκτάσεων θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των εκμεταλλεύσεων και ότι οι ενισχύσεις θα κατευθύνονται στους παραγωγούς που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η ολοκλήρωση της κατανομής των βοσκοτόπων και οι προγραμματισμένες πληρωμές του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τη ρευστότητα χιλιάδων κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων σε ολόκληρη τη χώρα.
