Σημαντικές πιέσεις δέχεται ο αγροτικός κόσμος στην Ελλάδα, καθώς οι υψηλές τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου επιβαρύνουν τις μετακινήσεις, τις καλλιεργητικές εργασίες και τη μεταφορά των αγροτικών προϊόντων. Με το πετρέλαιο κίνησης να έχει ξεπεράσει ακόμη και την αμόλυβδη βενζίνη, οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένες δαπάνες σε μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο για την ελληνική γεωργία.
Πάνω από τα 2,20 ευρώ η βενζίνη και το πετρέλαιο
Σύμφωνα με τα στοιχεία της 23ης Σεπτεμβρίου 2026, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων διαμορφώθηκε στα 2,199 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης έφτασε τα 2,226 ευρώ.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα επιβαρυντική για τους κατοίκους της περιφέρειας και των νησιωτικών περιοχών, όπου οι τιμές συχνά ξεπερνούν τον πανελλαδικό μέσο όρο. Οι μεγάλες αποστάσεις από τα χωράφια, τις αγροτικές εγκαταστάσεις και τα σημεία διάθεσης των προϊόντων αυξάνουν ακόμη περισσότερο τις ανάγκες σε καύσιμα.
Το αυξημένο κόστος για τρακτέρ και αγροτικά μηχανήματα
Για τους αγρότες, το πετρέλαιο δεν αποτελεί απλώς ένα καθημερινό έξοδο μετακίνησης. Είναι βασικός συντελεστής της παραγωγικής διαδικασίας, απαραίτητος για το όργωμα, τη σπορά, τη συγκομιδή και τη λειτουργία πολλών αγροτικών μηχανημάτων.
Με ενδεικτική τιμή diesel τα 2,226 ευρώ το λίτρο, το κόστος ανεφοδιασμού διαμορφώνεται ως εξής:
| Ποσότητα πετρελαίου | Κόστος |
|---|
| 100 λίτρα | 222,60 € |
| 200 λίτρα | 445,20 € |
| 300 λίτρα | 667,80 € |
| 500 λίτρα | 1.113 € |
| 1.000 λίτρα | 2.226 € |
Τα παραπάνω ποσά είναι ενδεικτικά, πριν από οποιαδήποτε επιστροφή φόρου ή άλλη ελάφρυνση. Το πραγματικό κόστος εξαρτάται από την περιοχή, την κατανάλωση των μηχανημάτων και τις ανάγκες κάθε καλλιέργειας.
Ιδιαίτερα ενόψει των φθινοπωρινών εργασιών, η αύξηση των δαπανών για καύσιμα μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα διαθέσιμα κεφάλαια των παραγωγών.
Πώς επηρεάζονται οι ελαιοπαραγωγοί και οι κτηνοτρόφοι
Στην Κρήτη και σε άλλες σημαντικές αγροτικές περιοχές της χώρας, η αύξηση των καυσίμων επιβαρύνει τόσο τους ελαιοπαραγωγούς όσο και τους κτηνοτρόφους.
Για τους ελαιοπαραγωγούς, η περίοδος που ακολουθεί συνοδεύεται από αυξημένες ανάγκες μετακίνησης εργαζομένων, λειτουργίας αγροτικών μηχανημάτων και μεταφοράς του ελαιοκάρπου στα ελαιοτριβεία. Οι υψηλές τιμές των καυσίμων ενδέχεται να αυξήσουν το συνολικό κόστος συγκομιδής και παραγωγής ελαιολάδου.
Αντίστοιχα, οι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν αυξημένα έξοδα για τη μεταφορά ζωοτροφών, τη μετακίνηση προς τις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και τη διανομή των προϊόντων τους.
Αγροτικό πετρέλαιο: Τι ισχύει με την επιστροφή του ΕΦΚ
Η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) αποτελεί ένα από τα βασικά μέτρα περιορισμού του κόστους για τους δικαιούχους αγρότες.
Στις 21 Ιουλίου 2026 πραγματοποιήθηκε η δεύτερη καταβολή επιστροφής ΕΦΚ, ύψους περίπου 24,8 εκατομμυρίων ευρώ, σε 88.833 δικαιούχους.
Παράλληλα, για τον Σεπτέμβριο παρατάθηκε η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης κατά 10 λεπτά ανά λίτρο, με εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 30 εκατομμυρίων ευρώ για τον συγκεκριμένο μήνα.
Ωστόσο, η επιστροφή φόρου δεν εξαλείφει την επιβάρυνση από την άνοδο των τιμών. Σύμφωνα με αγροτικά δημοσιεύματα, το diesel έχει αυξηθεί κατά περίπου 44% σε σύγκριση με τον προηγούμενο Σεπτέμβριο, γεγονός που προκαλεί ανησυχία ενόψει των νέων καλλιεργητικών εργασιών.
Επιπτώσεις στις τιμές των αγροτικών προϊόντων
Το αυξημένο ενεργειακό κόστος δεν περιορίζεται μόνο στις δαπάνες των παραγωγών. Επηρεάζει ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, από το χωράφι μέχρι το ράφι του καταστήματος.
Η μεταφορά αγροτικών προϊόντων, η λειτουργία εγκαταστάσεων επεξεργασίας και η διανομή τους αποτελούν δραστηριότητες που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από την ενέργεια.
Μέρος των αυξημένων δαπανών ενδέχεται να μετακυλιστεί στις τελικές τιμές των προϊόντων. Ωστόσο, το κατά πόσο θα συμβεί αυτό εξαρτάται από τη ζήτηση, τις συμφωνίες με τους εμπόρους και τις συνθήκες ανταγωνισμού. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι παραγωγοί ενδέχεται να απορροφήσουν μέρος της αύξησης, περιορίζοντας το περιθώριο κέρδους τους.
Τι αναμένεται το επόμενο διάστημα
Η εξέλιξη των διεθνών τιμών πετρελαίου, το κόστος προμήθειας των διυλιστηρίων και η διάρκεια των κρατικών παρεμβάσεων θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία των τιμών στα ελληνικά πρατήρια.
Στις 24 Σεπτεμβρίου καταγράφηκε μείωση κατά περίπου 7 λεπτά το λίτρο στις διυλιστηριακές τιμές του πετρελαίου κίνησης. Μένει να φανεί σε ποιον βαθμό και με ποια ταχύτητα θα μεταφερθεί αυτή η μείωση στις τελικές τιμές.
Για τους Έλληνες αγρότες, το ζητούμενο παραμένει η δυνατότητα να προγραμματίζουν τις καλλιεργητικές τους εργασίες με προβλέψιμο κόστος. Η αποτελεσματικότητα των φορολογικών ελαφρύνσεων, η έγκαιρη καταβολή των επιστροφών και η πορεία των διεθνών αγορών ενέργειας θα επηρεάσουν σημαντικά το κόστος της επόμενης παραγωγικής περιόδου.