Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται γύρω από το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, καθώς η Ελλάδα εξέδωσε νέα NAVTEX για την πραγματοποίηση θαλάσσιων ερευνών, ανοίγοντας τον δρόμο για την επανεκκίνηση των εργασιών. Στο επίκεντρο βρίσκεται το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», ενώ η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX, επαναφέροντας τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η νέα NAVTEX για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου
Στις 6 Νοεμβρίου 2026 εκδόθηκε από την ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία η νέα NAVTEX, η οποία αφορά τις θαλάσσιες έρευνες και τις εργασίες που σχετίζονται με την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου.
Η σχετική άδεια εκδόθηκε από το υπουργείο Εξωτερικών, έπειτα από τη θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής για τις άδειες ερευνών θαλάσσης. Η διαδικασία κινήθηκε κατόπιν αιτήματος της γαλλικής εταιρείας Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή του καλωδίου για λογαριασμό της εταιρείας Great Sea Interconnector.
Η NAVTEX έχει ισχύ από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027 και καλύπτει περιοχές στο Ανατολικό και Νοτιοανατολικό Κρητικό Πέλαγος, καθώς και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo επιστρέφει στις έρευνες
Κεντρικό ρόλο στις νέες εξελίξεις έχει το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», το οποίο βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου και προγραμματίζεται να αναλάβει τις απαραίτητες θαλάσσιες έρευνες.
Το πλοίο αναμένεται να πραγματοποιήσει βυθομετρικές και γεωφυσικές εργασίες, προκειμένου να εξεταστούν οι συνθήκες στον βυθό και να προσδιοριστούν τα κατάλληλα σημεία για την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το τμήμα της διαδρομής ανατολικά της Κάσου, μέχρι τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ, όπου επικεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών που απομένουν.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της NAVTEX, τα πλοία που κινούνται στην περιοχή καλούνται να τηρούν απόσταση ασφαλείας δύο ναυτικών μιλίων από το ερευνητικό σκάφος.
Η Τουρκία απαντά με αντι-NAVTEX
Η έκδοση της ελληνικής NAVTEX προκάλεσε την αντίδραση της Άγκυρας, η οποία εξέδωσε δική της αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα της Ελλάδας να εγκρίνει τις συγκεκριμένες έρευνες σε τμήματα της περιοχής.
Η τουρκική πλευρά επαναφέρει τις θέσεις που έχει καταθέσει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι μέρος της περιοχής εμπίπτει στις δικές της διεκδικήσεις.
Από την πλευρά της, η Αθήνα επιμένει ότι οι ελληνικές αρχές είναι οι αρμόδιες για την αδειοδότηση των εργασιών στις περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας και ότι η έκδοση της NAVTEX πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Η αντιπαράθεση αυτή αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη γεωπολιτική διάσταση του έργου, καθώς η ενεργειακή διασύνδεση δεν αφορά μόνο την κατασκευή ενός υποθαλάσσιου καλωδίου, αλλά συνδέεται άμεσα με τις ισορροπίες και τις διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο ρόλος της Γαλλίας και η διπλωματική κινητικότητα
Σημαντική είναι και η εμπλοκή της Γαλλίας, καθώς η γαλλική εταιρεία Nexans έχει αναλάβει την κατασκευή του καλωδίου, ενώ το ερευνητικό πλοίο που θα πραγματοποιήσει τις εργασίες φέρει γαλλική σημαία.
Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, η γαλλική πλευρά προχώρησε σε ενημέρωση της Τουρκίας μέσω διπλωματικής διακοίνωσης για τις προγραμματισμένες εργασίες.
Η ελληνική κυβέρνηση διευκρινίζει ότι η συγκεκριμένη ενημέρωση δεν συνιστά αίτημα για τουρκική αδειοδότηση ούτε αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων στην περιοχή. Πρόκειται για διπλωματική επικοινωνία, η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο των διεθνών επαφών για την ομαλή εκτέλεση του έργου.
Τι προβλέπει το έργο Great Sea Interconnector
Το Great Sea Interconnector αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα της Ανατολικής Μεσογείου. Στόχος του είναι η ηλεκτρική διασύνδεση της Ελλάδας με την Κύπρο και, μέσω της ευρύτερης διασύνδεσης, με το Ισραήλ.
Η υλοποίησή του αναμένεται να περιορίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες ανταλλαγής ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των συνδεδεμένων χωρών.
Παράλληλα, το έργο έχει ενταχθεί στον ευρωπαϊκό ενεργειακό σχεδιασμό, καθώς μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός ευρύτερου δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ευρώπης και Ανατολικής Μεσογείου.
Η σημασία του είναι ιδιαίτερα μεγάλη και για την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς η διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων μπορεί να διευκολύνει τη μεταφορά πλεονάζουσας παραγωγής από τη μία χώρα στην άλλη.
Το επόμενο κρίσιμο διάστημα
Οι επόμενοι μήνες θεωρούνται καθοριστικοί για την πορεία του Great Sea Interconnector. Η επανέναρξη των ερευνών και η παρουσία του γαλλικού ερευνητικού πλοίου στην περιοχή αναμένεται να αποτελέσουν σημαντικό τεστ για την εξέλιξη του έργου.
Το ενδιαφέρον στρέφεται τόσο στην πρόοδο των τεχνικών εργασιών όσο και στις διπλωματικές κινήσεις που θα ακολουθήσουν, με την Ελλάδα και την Κύπρο να επιδιώκουν τον συντονισμό τους και την Τουρκία να διατηρεί τις αντιρρήσεις της.
Το βασικό ζητούμενο είναι εάν οι έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς νέα επεισόδια και καθυστερήσεις, ώστε να διατηρηθεί το χρονοδιάγραμμα ενός έργου που μπορεί να αλλάξει τα ενεργειακά δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ παραμένει ένα έργο με τεράστια ενεργειακή και γεωστρατηγική σημασία, με την εξέλιξή του να επηρεάζει όχι μόνο τις τρεις χώρες, αλλά και τον ευρύτερο ευρωπαϊκό ενεργειακό σχεδιασμό.
