Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουν οι επιβάτες αεροπορικώς στην Ευρώπη φέρνει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Οι αλλαγές αφορούν από τις χειραποσκευές και τις χρεώσεις των αεροπορικών εταιρειών μέχρι τα δικαιώματα των επιβατών σε περίπτωση καθυστέρησης ή ακύρωσης πτήσης, ενώ παράλληλα αλλάζει και ο τρόπος ελέγχου των ταξιδιωτών στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Νέοι κανόνες για τις χειραποσκευές
Μία από τις αλλαγές που ενδιαφέρουν περισσότερο τους ταξιδιώτες αφορά τις χειραποσκευές.
Στο πλαίσιο της αναθεώρησης των δικαιωμάτων των αεροπορικών επιβατών, προβλέπεται ότι ο βασικός ναύλος θα πρέπει να εμφανίζει με μεγαλύτερη σαφήνεια τι περιλαμβάνει ως προς τις αποσκευές. Οι επιβάτες θα έχουν δικαίωμα να μεταφέρουν ένα προσωπικό αντικείμενο χωρίς επιπλέον χρέωση, ενώ οι νέοι κανόνες προβλέπουν και συγκεκριμένη χειραποσκευή καμπίνας για τους κανονικούς ναύλους.
Μεταξύ των προτεινόμενων διαστάσεων περιλαμβάνονται προσωπικό αντικείμενο έως 40×30×15 εκατοστά και επιπλέον χειραποσκευή έως 7 κιλά και συνολικές διαστάσεις 100 εκατοστών.
Ωστόσο, οι νέες ρυθμίσεις δεν εφαρμόζονται ακόμη πλήρως. Η ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί και, μετά τη δημοσίευση των νέων κανόνων, προβλέπεται περίοδος πριν από την εφαρμογή τους.
Περισσότερη διαφάνεια στις τιμές των εισιτηρίων
Ένα από τα βασικά προβλήματα για τους ταξιδιώτες είναι ότι ένα φαινομενικά φθηνό αεροπορικό εισιτήριο μπορεί να αυξήσει σημαντικά την τελική του τιμή όταν προστεθούν αποσκευές και άλλες υπηρεσίες.
Οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες προβλέπουν μεγαλύτερη διαφάνεια, ώστε οι επιβάτες να μπορούν να συγκρίνουν ευκολότερα τις τιμές μεταξύ διαφορετικών αεροπορικών εταιρειών και πλατφορμών κρατήσεων.
Οι εταιρείες θα εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν φθηνότερους ναύλους χωρίς συγκεκριμένη χειραποσκευή, όμως η σύγκριση των τιμών θα γίνεται με πιο ξεκάθαρους όρους.
Τι ισχύει για καθυστερήσεις και ακυρώσεις
Σημαντικές είναι και οι αλλαγές στα δικαιώματα των επιβατών όταν μία πτήση καθυστερεί ή ακυρώνεται.
Η βασική προστασία παραμένει: σε συγκεκριμένες περιπτώσεις οι επιβάτες μπορούν να δικαιούνται αποζημίωση όταν η πτήση ακυρωθεί ή φτάσει στον προορισμό της με καθυστέρηση τουλάχιστον τριών ωρών.
Τα ποσά παραμένουν στα:
- 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα,
- 400 ευρώ για πτήσεις μεταξύ 1.500 και 3.500 χιλιομέτρων,
- 600 ευρώ για μεγαλύτερες πτήσεις.
Παράλληλα, οι νέοι κανόνες κάνουν σαφέστερες τις διαδικασίες υποβολής αιτημάτων και ενισχύουν την υποχρέωση των αεροπορικών εταιρειών να ενημερώνουν τους επιβάτες για τα δικαιώματά τους.
Τέλος στο «no-show» για την επιστροφή
Μία ιδιαίτερα σημαντική αλλαγή αφορά τους επιβάτες που δεν χρησιμοποίησαν το πρώτο σκέλος ενός εισιτηρίου μετ’ επιστροφής.
Με το νέο πλαίσιο, μία αεροπορική εταιρεία δεν θα μπορεί να αρνηθεί την επιβίβαση στο σκέλος της επιστροφής επειδή ο επιβάτης δεν ταξίδεψε με την αρχική πτήση.
Πρόκειται για σημαντική αλλαγή, καθώς μέχρι σήμερα ορισμένοι όροι εισιτηρίων μπορούσαν να οδηγούν στην ακύρωση των υπόλοιπων σκέλων όταν ο επιβάτης δεν εμφανιζόταν στην πρώτη πτήση.
Οι οικογένειες με παιδιά αποκτούν επιπλέον προστασία
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης βελτιώσεις για τις οικογένειες.
Οι οικογένειες με παιδιά κάτω των 14 ετών θα μπορούν να κάθονται μαζί χωρίς πρόσθετη χρέωση, σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις.
Παράλληλα, ενισχύονται τα δικαιώματα των επιβατών με μειωμένη κινητικότητα ή αναπηρία, ενώ προβλέπεται καλύτερη προστασία του απαραίτητου εξοπλισμού κινητικότητας σε περίπτωση προβλημάτων κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
Νέο σύστημα ελέγχου στα ευρωπαϊκά σύνορα
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τους ταξιδιώτες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το Entry/Exit System (EES) τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή στις 10 Απριλίου 2026 και καταγράφει ηλεκτρονικά την είσοδο και την έξοδο υπηκόων τρίτων χωρών που πραγματοποιούν σύντομες επισκέψεις στον χώρο Σένγκεν.
Αντί για την παραδοσιακή σφραγίδα στο διαβατήριο, καταγράφονται ηλεκτρονικά στοιχεία του ταξιδιώτη, μεταξύ των οποίων φωτογραφία προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα. Το σύστημα εφαρμόζεται και στα ελληνικά αεροδρόμια που λειτουργούν ως σημεία εισόδου και εξόδου.
Έρχεται και το ETIAS
Για τους πολίτες χωρών που δεν χρειάζονται βίζα για σύντομη παραμονή στην Ευρώπη, μία ακόμη αλλαγή βρίσκεται προ των πυλών.
Το ETIAS αναμένεται να ξεκινήσει να λειτουργεί κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2026. Οι ταξιδιώτες από χώρες που καλύπτονται από το σύστημα θα πρέπει να υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση ταξιδιωτικής άδειας πριν από το ταξίδι τους.
Η άδεια θα συνδέεται ηλεκτρονικά με το διαβατήριο και θα πρέπει να έχει εγκριθεί πριν από την επιβίβαση.
Τι γίνεται με τα υγρά στις χειραποσκευές;
Παρά τις αλλαγές που εφαρμόζονται σταδιακά σε αρκετά ευρωπαϊκά αεροδρόμια χάρη στους νέους σαρωτές ασφαλείας, ο γενικός κανόνας της ΕΕ εξακολουθεί να προβλέπει δοχεία υγρών έως 100 ml στις χειραποσκευές, τοποθετημένα σε διαφανή σακούλα χωρητικότητας έως ενός λίτρου.
Ορισμένα ευρωπαϊκά αεροδρόμια έχουν ήδη προχωρήσει σε αυξημένα όρια, όμως η εφαρμογή δεν είναι ενιαία σε ολόκληρη την Ευρώπη. Για τους Έλληνες ταξιδιώτες αυτό σημαίνει ότι, προς το παρόν, καλό είναι να εξακολουθούν να προετοιμάζουν τις χειραποσκευές τους με βάση το όριο των 100 ml, εκτός εάν το συγκεκριμένο αεροδρόμιο ενημερώνει διαφορετικά.
Τι πρέπει να προσέχουν οι ταξιδιώτες
Οι αλλαγές σημαίνουν ότι το αεροπορικό ταξίδι στην Ευρώπη γίνεται σταδιακά πιο ψηφιακό και πιο διαφανές, όμως δεν εφαρμόζονται όλες οι νέες ρυθμίσεις από την ίδια ημερομηνία.
Οι ταξιδιώτες θα πρέπει επομένως:
- να ελέγχουν τι περιλαμβάνει ο ναύλος πριν αγοράσουν εισιτήριο,
- να ελέγχουν τις διαστάσεις και το βάρος της χειραποσκευής,
- να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους σε περίπτωση καθυστέρησης ή ακύρωσης,
- να υπολογίζουν επιπλέον χρόνο για τους συνοριακούς ελέγχους όπου εφαρμόζεται το EES,
- και, εφόσον ταξιδεύουν από χώρα που υπάγεται στο ETIAS, να φροντίσουν εγκαίρως για την απαιτούμενη ταξιδιωτική άδεια όταν το σύστημα τεθεί σε λειτουργία.
Μία νέα εποχή για τα αεροπορικά ταξίδια
Οι αλλαγές αποτελούν μία από τις σημαντικότερες αναθεωρήσεις των ευρωπαϊκών κανόνων για τα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες.
Στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να περιοριστούν οι «γκρίζες ζώνες», να υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια στις χρεώσεις και να μπορούν οι επιβάτες να γνωρίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τι δικαιούνται όταν κάτι πάει στραβά στο ταξίδι τους.